De vergadering van de Algemene Kerkenraad op 22 mei 2017 werd geopend met het lezen van Kolossenzen 3, 16-17. De beginregel daarvan luidt: “Laat Christus' woorden in al hun rijkdom in u wonen”. En uit het liedboek werd lied 721 gelezen: “Houd ons bijeen, God, rond uw woord”.

Na deze inleiding kon met de bespreking van de punten op de agenda worden begonnen.

Het meest in het oog springende punt was het nemen van een Voorgenomen Besluit over de toekomstige organisatie van de PG Drachten. Dit besluit vindt u hieronder in extenso weergegeven. Een goede zaak lijkt mij. De voorgeschiedenis ziet u beknopt weergegeven in de vorm van een feitelijke verslaglegging van het verloop van het proces, de reacties van de 4 wijkkerkenraden en van de Kapelgemeente op het rapport “Voortvarend Verder” daaronder begrepen, de overwegingen die tot het Voorgenomen Besluit hebben geleid, de uitgesproken intenties en tenslotte het Voorgenomen Besluit zelf.

Voordat een definitief besluit kan worden genomen, krijgen eerst de wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Kapelgemeente nog de gelegenheid hun oordeel over dit Voorgenomen Besluit kenbaar te maken aan de Algemene Kerkenraad. Hoe dat gaat leest u verderop. De kern van het Voorgenomen Besluit komt samengevat hierop neer dat de Protestantse Gemeente van Drachten kiest voor één PG Drachten, zonder wijkkerkenraden en ook zonder de Hervormde gemeente van bijzondere aard, de Kapelgemeente. Omdat Noord als enige voor een ander model koos, krijgt deze wijk de mogelijkheid van een heroverweging van haar aanvankelijke oordeel. Hoe dat precies zit, leest u in het Voorgenomen Besluit. Ik stel voor dat u er is even rustig voor gaat zitten om de inhoud van het Voorgenomen Besluit tot u te nemen. Dit Voorgenomen Besluit werd door de Algemene Kerkenraad na een uitvoerige gedachtewisseling daarover, nadere uitleg over sommige onderdelen, hier en daar een tekstuele aanpassing, unaniem aangenomen.

Hierna volgden nog de rapportages door het College van Kerkrentmeesters, de wijkkerkenraden en de Kapelgemeente. U leest daarover meer in deze of de volgende editie van Geandewei en/of in de nieuwsbrieven en/of via de beamer. In verband met de deadline voor het aanleveren van kopij volsta ik dit keer met alleen het vermelden van dit agendapunt.

Dit waren de belangrijkste zaken uit deze vergadering. De volgende vergadering van de AK is op 19 juni 2017.

De voorzitter van de Algemene Kerkenraad,
Ties Zweers

Het Voorgenomen Besluit

De Algemene Kerkenraad van de Protestantse Gemeente te Drachten (hierna PG Drachten), in vergadering bijeen op 22 mei 2017,

STELT VAST:

1.Dat in de vergadering op 16 juni 2014 de Algemene Kerkenraad besloot tot het vaststellen van de volgende intentie; “Er is grote voorkeur voor één gemeente (met opheffing van wijkgemeenten en met minder gebouwen) met één bestuur, maar wel met pastorale/diaconale steunpunten in de verschillende gebieden”

2.Dat voor het onderzoeken van deze intentie een werkgroep is ingesteld, de “Werkgroep Toekomst PG Drachten”, hierna te noemen “de werkgroep” , die werd samengesteld met een vertegenwoordiger uit de wijkgemeenten Noord, Oost, Zuid en West, een vertegenwoordiger van het College van Kerkrentmeesters, een vertegenwoordiger van de Centrale Diaconie Drachten, een vertegenwoordiger van de Centrale Jeugdraad Drachten, een onafhankelijk voorzitter en een onafhankelijk secretaris

3.Dat de werkgroep in januari 2016 het eerste deel van het rapport heeft opgeleverd, waarin de “huidige situatie” is beschreven, dat dit deel in de Algemene Kerkenraad is besproken op 15 februari 2016 en vervolgens ter kennisneming is aangeboden aan de wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Hervormde gemeente van bijzondere aard (Kapelgemeente) en ter inzage is gelegd op het Kerkelijk Bureau, zodat iedereen binnen de PG Drachten van deze beschrijving kennis heeft kunnen nemen en met opmerkingen en suggesties de werkgroep kon voeden

4.Dat deze beschrijving de basis vormt voor het vervolgonderzoek door de werkgroep “om de wenselijkheid en daarna de haalbaarheid aan te geven van de in de intentie uitgesproken voorkeur”, met dien verstande dat als meerdere modellen denkbaar zouden zijn, die meerdere modellen in het onderzoek zouden worden betrokken

5.Dat de werkgroep het tweede en tevens laatste deel van het onderzoek heeft neergelegd in het rapport “Voortvarend Verder” en dat deel op 9 februari 2017 officieel overhandigde aan de Algemene Kerkenraad

6.Dat op verzoek van de Algemene Kerkenraad de werkgroep dit rapport heeft gepresenteerd en nader heeft toegelicht in de bijeenkomst op 9 februari 2017 voor alle ambtsdragers van de PG Drachten, op 16 februari 2017 voor alle gemeenteleden van de PG Drachten en op 2 maart 2017 opnieuw voor alle gemeenteleden van de PG Drachten, nadat zij in de gelegenheid waren gesteld kennis te nemen van de inhoud van het rapport en op basis daarvan vragen aan de werkgroep konden voorleggen voor het verkrijgen van een beter inzicht in de achtergrond en beweegredenen van het in het rapport vervatte advies; de vragen en antwoorden heeft de werkgroep vastgelegd in het document “Vragen en Antwoorden Voortvarend Verder”

7.Dat de werkgroep in het rapport een viertal organisatiemodellen benoemt en uitwerkt, te weten:
a. Model 1: “Zelfstandiger” wijkgemeenten binnen de PG Drachten
b. Model 2: Zelfstandige gemeenten, die een samenwerkingsverband aan gaan
c. Model 3: Volledig zelfstandige gemeenten
d. Model 4: Eén PG Drachten, zonder wijkgemeenten met één kerkenraad

8.Dat de werkgroep deze modellen heeft getoetst op haalbaarheid aan de hand van vier onderdelen te weten:
a.  Invloed op de huidige situatie
b. Kerkordelijke ontwikkelingen
c. Uitvoering en
d. Financiën

9.Dat de werkgroep op basis van een door haar uitgevoerde analyse concludeert dat de modellen 1 en 2 in het geheel niet voldoen, model 3 enigszins voldoet en vervolgens het advies geeft:

a. Kies voor de PG Drachten voor dit (model 4) organisatiemodel: één gemeente met één kerkenraad
b. Maak gebruik van Ordinantie 4-10: een kerkenraad met werkgroepen
c. Maak haast met de invoering van het organisatiemodel, zodat de verwachte ingrijpende beslissingen niet (lang) vooruit geschoven worden. Eén van de ingrijpende beslissingen heeft betrekking op het aantal te gebruiken gebouwen

10.Dat de Algemene Kerkenraad in zijn vergadering van 23 januari 2017 een “Procedurevoorstel voor de behandeling van het rapport van de werkgroep Toekomst PG Drachten” heeft vastgesteld, dat voorstel op een onderdeel heeft aangepast in zijn vergadering van 9 februari 2017, nadat over dit voorstel de Regionaal Adviseur Classicale Vergaderingen Friesland en Groningen-Drenthe was geconsulteerd.

11.Dat dit “Procedurevoorstel” een drietal elementen bevat, te weten:
a. de informatieronde, zoals beschreven in punt 6 van dit (voorgenomen) besluit
b. de stappen van de besluitvormingsronde inclusief het tijdschema om te komen tot een correct en zorgvuldig tot stand gekomen voorgenomen besluit en daarna definitief besluit
c. de interne en externe communicatie over en naar aanleiding van het rapport van de werkgroep

12.Dat de Algemene Kerkenraad op 9 februari 2017 besloot het rapport/advies van de werkgroep vrij te geven voor beraadslaging en besluitvorming binnen de PG Drachten

13.Dat op basis van de eerste stap van de “besluitvormingsronde” de 4 wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Hervormde (Kapel)gemeente, als gemeente van bijzondere aard, zijn gevraagd om, gekend en gehoord de leden van hun wijk, hun oordeel te vormen over het rapport/advies van de werkgroep en hun bevindingen vóór 1 mei 2017 schriftelijk te rapporteren aan de Algemene Kerkenraad

14.Dat de Grote Kerkenraad van wijk Oost op 6 april 2017 in unanimiteit besloot te kiezen voor invoering van model 4, nadat de wijkgemeente op een op 30 maart 2017 gehouden Gemeenteavond, in unanimiteit voor model 4 koos; De Grote Kerkenraad gaf daarbij aanvullend het advies de werkgroep of een nieuwe te vormen werkgroep met kennis van zaken en ervaring met het begeleiden van dit soort processen te vragen, om geen tijd voor uitwerking verloren te laten gaan

15.Dat de kerkenraad van de Hervormde Gemeente van bijzondere aard, de Kapelgemeente, per brief van 12 april 2017, zijn voorkeur uitspreekt voor model 4, nadat hij daarover de gemeente heeft gekend en gehoord in het besef dat de Hervormde wijkgemeente van bijzondere aard niet past in deze structuur en dat voor die gemeente een andere weg moet worden gevonden

16.Dat de wijkkerkenraad van wijk Zuid op 11 april 2017 in unanimiteit besloot te kiezen voor invoering van model 4, nadat de wijkgemeente op een op 29 maart 2017 gehouden Gemeenteavond zich nagenoeg unaniem uitsprak voor model 4

17.Dat de wijkkerkenraad van wijk West  – in navolging van de uitkomst op de Gemeenteavond van 8 maart 2017 – zich kan vinden in model 4 als de meest aangewezen optie met daarbij de kanttekening dat een eventuele implementatiewerkgroep zeer zorgvuldig te werk zal moeten gaan en niet te grote stappen en maatregelen zal moeten doorvoeren; verder doet de kerkenraad een pleidooi om rekening te blijven houden met het aspect van verbondenheid en het onderlinge contact, het omzien naar elkaar, binnen één PG Drachten; daarnaast vraagt de wijkkerkenraad aandacht voor de in zijn ogen bijzondere positie van De Arke als het enige kerkgebouw in heel Drachten-West, het gekozen missionaire profiel van De Arke rondom jeugd en jongeren met een diaconale inslag, de inzet op het willen zijn van een Open Kerk en voor behoud van een aantal succesvolle activiteiten; op de op 20 april 2017 gehouden Gemeenteavond heeft de wijkkerkenraad de inhoud van zijn mening, vervat in een concept-reactie, gedeeld met de wijkgemeente West

18.Dat de wijkkerkenraad van wijk Noord – mede op basis van 2 gehouden gemeenteavonden en verrichte peilingen – zich uitspreekt voor model 2, dat wil zeggen kiest voor een zelfstandig opererende gemeente met een samenwerkingsverband met de overige wijk(en)/gemeente(s) van de PGD; de Grote Kerkenraad gaf aanvullend het advies meer duidelijkheid te creëren over de “gebouwensituatie, financiële wijzigingen en de invulling en implementatie van model 4, inclusief een tijdspad”; in de brief van 3 mei 2017, waarin dit standpunt is verwoord, geeft de wijkkerkenraad ook aan dat een aantal “motiverende redenen” de keuze voor model 2 hebben beïnvloed; deze motiverende redenen zijn:
a. behoud van predikant per wijk
b. angst voor massaliteit
c. onwetendheid gebouwensituering en aantal gebouwen
d. bestemming opbrengsten activiteiten
e. behoud van eigen identiteit
f. onduidelijkheid over toekomstbeeld bij model 4
g. de vraag of model 4 bestuurlijk in de hand is te houden

19.Dat de discussie binnen wijk Noord over de vraag of de hele gemeente, dan wel – zoals in het “Procedurevoorstel” is neergelegd en vastgesteld – alleen de wijkkerkenraden over een voorgenomen besluit zou/zouden moeten worden gehoord, heeft geleid tot het opnieuw consulteren van de Regionaal Adviseur Classicale Vergaderingen; dat die concludeert dat een aparte bijeenkomst voor de hele gemeente wel mag, maar kerkordelijk niet verplicht is; hij adviseert om de procedure op één onderdeel aan te passen, te weten dat de wijkkerkenraden, voordat zij worden gehoord over het voorgenomen besluit van de Algemene Kerkenraad, de leden van de gemeente de gelegenheid bieden hun oordeel kenbaar te maken; aanvullend wijst de Regionaal Adviseur op de noodzaak om instemming te verkrijgen van de predikanten en kerkelijk werkers bij wijziging van hun rechtspositie

OVERWEEGT:

1.Dat de huidige organisatiestructuur door haar complexiteit en onduidelijkheid (bijvoorbeeld wie is wanneer en waarover bevoegd) knelpunten kent, soms wrijving veroorzaakt tussen de verschillende geledingen, de samenwerking op bepaalde terreinen belemmert en een slagvaardig en doelmatig inspelen op kansen en bedreigingen in de weg staat

2.Dat de ervaring leert dat het steeds lastiger wordt voldoende ambtsdragers bereid te vinden om samen met anderen in het verband van een (wijk)kerkenraad leiding te geven aan het leven en werken van de (wijk)gemeenten en dat niet te verwachten is dat die ontwikkeling op korte termijn zal gaan veranderen

3.Dat deze problematiek niet alleen voor de PG Drachten geldt, maar gebaseerd is op een landelijke tendens, zowel binnen de PKN als in andere kerkgenootschappen

4.Dat het om deze redenen aanbeveling verdient te komen tot een eenvoudiger organisatiestructuur, met kortere lijnen voor een slagvaardig, helder en krachtig bestuur, dat zich in dienst stelt van de hele gemeente en voorwaardenscheppend de gemeente in staat stelt haar missionaire opdracht en haar pastorale en diaconale taken te vervullen

5.Dat de vermindering van organisatie- en regeldruk de mogelijkheid vergroot om de inzet van mensen in de kerk ten goede te laten komen aan wat de eigenlijke roeping van de kerk is

6.Dat dit alles ten diepste de notie was, die leidde tot de in 2014 uitgesproken intentie en die de basis vormde voor de opdracht voor nader onderzoek, een onderzoeksopdracht die destijds in unanimiteit in de Algemene Kerkenraad werd vastgesteld

7.Dat de werkgroep zich op een zorgvuldige en passende manier heeft gekweten van haar taak, de uitkomst van haar onderzoek degelijk onderbouwt en het uitgebrachte rapport/advies “Voortvarend Verder” voldoende informatie bevat om tot een verantwoorde keuze uit de gepresenteerde modellen te komen

8.Dat het advies van de werkgroep om te kiezen voor model 4 is tot stand gekomen na een zorgvuldige afweging met toepassing van verschillende criteria, mede op basis van verkenning van ontwikkelingen binnen de PKN landelijk

9.Dat de wijkkerkenraden van Oost, Zuid en West en de kerkenraad van de Hervormde gemeente van bijzondere aard (de Kapelgemeente), samen een (ruime) meerderheid vertegenwoordigend binnen de PG Drachten, gekend en gehoord de gemeente, in navolging van het advies van de werkgroep, duidelijk kiezen voor model 4: Eén PG Drachten zonder wijkgemeenten met één kerkenraad

10.Dat de wijkkerkenraad van wijk Noord, een (grote) minderheid vertegenwoordigend binnen de PG Drachten, gekend en gehoord de gemeente, kiest voor model 2, zijnde het model van een zelfstandige gemeente met een samenwerkingsverband met één of meer andere gemeenten

11.Dat deze uitkomst op zich een bevestiging is van signalen in de afgelopen jaren die duiden op de behoefte van wijk Noord aan een grotere autonomie

12.Dat deze keuze mede is ingegeven door zorg, die in de wijk leeft over de nadere uitwerking van de modelkeuze en de effecten daarvan voor wijk Noord

13.Dat andere wijken ook hun zorgen en aandachtspunten hebben kenbaar gemaakt, maar ondanks dat, zonder voorbehoud, volledig instemmen met model 4, in het kennelijke vertrouwen dat bij de nadere uitwerking van het model die zorgen bij de inrichting van de organisatie een wezenlijke plaats krijgen en waar mogelijk worden weggenomen

14.Dat de Algemene Kerkenraad een splitsing van de PG Drachten in één of meer zelfstandige gemeenten zou betreuren, omdat daardoor een einde komt aan de verbondenheid, die jarenlang de Protestantse Gemeente van Drachten heeft gekenmerkt

15.Dat anderzijds een keuze voor een zelfstandige gemeente legitiem is en daarom ten volle zal worden gerespecteerd; aan een daartoe strekkend verzoek zal op gepaste wijze en in alle redelijkheid medewerking worden verleend

16.Dat wijk Noord in haar reactie heeft gekozen voor model 2

17.Dat voor de Hervormde gemeente van bijzondere aard (de Kapelgemeente) geldt, dat wanneer zij nu of later een beroep doet op de PG Drachten om ook haar binnen de gelederen van een nieuwe gemeente op te nemen, deze wens zal worden beoordeeld op haalbaarheid en (juridische) uitvoerbaarheid; de PG Doetinchem – waar zich een soortgelijke situatie voordoet – kan daarbij mogelijk als voorbeeld dienen; op dit moment wordt er van uitgegaan dat de Kapelgemeente een oplossing zoekt buiten de PG Drachten

18.Dat de wijkkerkenraden overeenkomstig het "Procedurevoorstel" over dit "voorgenomen besluit" zullen worden gehoord, dat daarvoor per wijk datum, plaats en tijdstip zijn vastgelegd en dat - overeenkomstig ordinantie 2-16-6 - de leden van de gemeente de gelegenheid moeten hebben hun oordeel over het "voorgenomen besluit" kenbaar te maken aan de Algemene Kerkenraad; dat het meest praktisch is daarvoor de gelegenheid te bieden bij de geplande hoorzittingen van de wijkkerkenraden door de aanwezigheid van (een vertegenwoordiging van) de Algemene Kerkenraad; de leden zullen op deze mogelijkheid worden gewezen via Geandewei en verder op de in de wijkgemeente gebruikelijke wijze (nieuwsbrief, website, via de beamer tijdens de eredienst(en); daarnaast blijft voor leden de mogelijkheid om rechtstreeks hun oordeel schriftelijk aan de Algemene Kerkenraad kenbaar te maken; deze reactie(s) moeten vóór of uiterlijk op 15 juni 2017 zijn ingediend

19.Verder geldt dat voor de modelkeuze een tijdschema is vastgelegd dat voorziet in een strakke planning, mede in verband met de urgentie die geboden is om de PG Drachten in financieel opzicht gezond te houden; deze urgentie geldt nog onverkort en daarom blijft druk op het proces en snelheid in de besluitvorming geboden;

20.Dat het besluitvormingstraject niet ten koste mag gaan van de zorgvuldigheid; nu duidelijk is hoe de verschillende wijkgemeenten het rapport/advies van de werkgroep beoordelen en zij  – met uitzondering van wijk Noord – in (grote) meerderheid het advies van de werkgroep volgen, zou dat voor wijk Noord aanleiding kunnen zijn om met die kennis tot een ander oordeel te komen; daarom biedt de Algemene Kerkenraad wijk Noord de mogelijkheid haar keuze te heroverwegen

21.Keuzes over het in bezit houden, dan wel afstoten van vastgoed blijven tot het moment waarop duidelijk is óf wijk Noord gaat voor zelfstandigheid óf dat zij kiest voor één PG Drachten buiten beschouwing, tenzij de omstandigheden veranderen en dwingen tot het eerder maken van een keuzes

SPREEKT ALS INTENTIE UIT:

1.Dat gestreefd wordt naar een pluriforme gemeente, die – ondanks haar omvang – voor mensen overzichtelijk en herkenbaar blijft, waarin zij zich gekend en geborgen weten met aandacht voor elkaar; daarom geldt voor de nadere uitwerking “centraal wat moet en decentraal wat kan” als uitgangspunt

2.Dat in de uitwerking van het model de gemeente als broedplaats voor bezinning en bezieling, voor vorming en verdieping, nadrukkelijk de aandacht krijgt, zowel voor de gemeente als geheel als voor geografisch georiënteerde gebiedsdelen

3.Dat de gemeente een duidelijke plaats moet hebben bij de uitwerking van de modelkeuze, om te beginnen bij het opstellen van het Plan van Aanpak om de invoering van de modelkeuze te implementeren

VOORGENOMEN BESLUIT

1.Onder voorbehoud van medewerking en goedvinden van het Breed Moderamen van de classis Drachten de wijkgemeenten op te heffen en over te gaan tot de vorming van één PG Drachten zonder wijkgemeenten en zonder de Hervormde gemeente van bijzondere aard (de Kapelgemeente)

2.Dit besluit treedt in werking op 1 oktober 2017, tenzij de wijkkerkenraad van wijk Noord vóór of uiterlijk op deze datum schriftelijk aan de Algemene Kerkenraad mededeelt in beginsel te kiezen voor de vorming van een zelfstandige gemeente en afsplitsing van de PG Drachten; in dat geval treedt dit besluit in werking op 1 januari 2018, tenzij de wijkkerkenraad van wijk Noord vóór deze datum een verzoek om de vorming van een zelfstandige gemeente en afsplitsing van de PG Drachten heeft ingediend bij het Breed Moderamen van de Classis Drachten

3.Een commissie in te stellen, die de opdracht krijgt een Plan van Aanpak te maken om te komen tot implementatie van één PG Drachten; de werkzaamheden van de commissie starten niet eerder, dan nadat duidelijk is óf dat is voor een PG Drachten inclusief wijk Noord of exclusief deze wijk

Drachten, 22 mei 2017
De Algemene Kerkenraad van de Protestantse Gemeente te Drachten,

Hoe nu verder

De wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Kapelgemeente hebben nu de gelegenheid hun oordeel over dit Voorgenomen Besluit kenbaar te maken aan de Algemene Kerkenraad. Zij zullen daarover worden gehoord door (een delegatie van) de Algemene Kerkenraad volgens onderstaan schema. Ook de gemeenteleden mogen hun oordeel kenbaar maken. Het meest praktisch is als zij dat doen via hun wijkkerkenraad of de kerkenraad van de Kapelgemeente. De wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Kapelgemeente bepalen zelf hoe zij dat regelen in hun (wijk)gemeente. Wel is de afspraak gemaakt dat alle schriftelijke reacties van gemeenteleden, die bij de (wijk)kerkenraad worden ingediend, ook 1-op-1 doorgaan naar de Algemene Kerkenraad. Kiest u er voor om uw oordeel rechtstreeks kenbaar te maken aan de AK, dan kan dat ook. Dat moet dan schriftelijk gebeuren vóór of uiterlijk op 15 juni 2017. U kunt uw reactie in dat geval richten aan de scriba van de AK, per adres Kerkelijk Bureau, De Drift 46, 9203 GH Drachten. De Algemene Kerkenraad hoopt op 3 juli 2017 een definitief besluit te nemen over de organisatie van de PG Drachten.

Schema van de hoorzittingen:
Wijk Noord13 juni 2017, om 19.30 uur in De Oase
Wijk Zuid13 juni 2017. om 21.00 uur in De Zuiderkerk
Kapelgemeente14 juni 2017, om 19.30 uur in De Kapelkerk
Wijk West14 juni 2017, om 21.00 uur in De Arke
Wijk Oost 15 juni 2017, om 19.30 uur in De Menorah

De vergadering van de Algemene Kerkenraad op 22 mei 2017 werd geopend met het lezen van Kolossenzen 3, 16-17. De beginregel daarvan luidt: “Laat Christus' woorden in al hun rijkdom in u wonen”. En uit het liedboek werd lied 721 gelezen: “Houd ons bijeen, God, rond uw woord”.

Na deze inleiding kon met de bespreking van de punten op de agenda worden begonnen.

Het meest in het oog springende punt was het nemen van een Voorgenomen Besluit over de toekomstige organisatie van de PG Drachten. Dit besluit vindt u hieronder in extenso weergegeven. Een goede zaak lijkt mij. De voorgeschiedenis ziet u beknopt weergegeven in de vorm van een feitelijke verslaglegging van het verloop van het proces, de reacties van de 4 wijkkerkenraden en van de Kapelgemeente op het rapport “Voortvarend Verder” daaronder begrepen, de overwegingen die tot het Voorgenomen Besluit hebben geleid, de uitgesproken intenties en tenslotte het Voorgenomen Besluit zelf.

Voordat een definitief besluit kan worden genomen, krijgen eerst de wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Kapelgemeente nog de gelegenheid hun oordeel over dit Voorgenomen Besluit kenbaar te maken aan de Algemene Kerkenraad. Hoe dat gaat leest u verderop. De kern van het Voorgenomen Besluit komt samengevat hierop neer dat de Protestantse Gemeente van Drachten kiest voor één PG Drachten, zonder wijkkerkenraden en ook zonder de Hervormde gemeente van bijzondere aard, de Kapelgemeente. Omdat Noord als enige voor een ander model koos, krijgt deze wijk de mogelijkheid van een heroverweging van haar aanvankelijke oordeel. Hoe dat precies zit, leest u in het Voorgenomen Besluit. Ik stel voor dat u er is even rustig voor gaat zitten om de inhoud van het Voorgenomen Besluit tot u te nemen. Dit Voorgenomen Besluit werd door de Algemene Kerkenraad na een uitvoerige gedachtewisseling daarover, nadere uitleg over sommige onderdelen, hier en daar een tekstuele aanpassing, unaniem aangenomen.

Hierna volgden nog de rapportages door het College van Kerkrentmeesters, de wijkkerkenraden en de Kapelgemeente. U leest daarover meer in deze of de volgende editie van Geandewei en/of in de nieuwsbrieven en/of via de beamer. In verband met de deadline voor het aanleveren van kopij volsta ik dit keer met alleen het vermelden van dit agendapunt.

Dit waren de belangrijkste zaken uit deze vergadering. De volgende vergadering van de AK is op 19 juni 2017.

De voorzitter van de Algemene Kerkenraad,
Ties Zweers

Het Voorgenomen Besluit

De Algemene Kerkenraad van de Protestantse Gemeente te Drachten (hierna PG Drachten), in vergadering bijeen op 22 mei 2017,

STELT VAST:

1.Dat in de vergadering op 16 juni 2014 de Algemene Kerkenraad besloot tot het vaststellen van de volgende intentie; “Er is grote voorkeur voor één gemeente (met opheffing van wijkgemeenten en met minder gebouwen) met één bestuur, maar wel met pastorale/diaconale steunpunten in de verschillende gebieden”

2.Dat voor het onderzoeken van deze intentie een werkgroep is ingesteld, de “Werkgroep Toekomst PG Drachten”, hierna te noemen “de werkgroep” , die werd samengesteld met een vertegenwoordiger uit de wijkgemeenten Noord, Oost, Zuid en West, een vertegenwoordiger van het College van Kerkrentmeesters, een vertegenwoordiger van de Centrale Diaconie Drachten, een vertegenwoordiger van de Centrale Jeugdraad Drachten, een onafhankelijk voorzitter en een onafhankelijk secretaris

3.Dat de werkgroep in januari 2016 het eerste deel van het rapport heeft opgeleverd, waarin de “huidige situatie” is beschreven, dat dit deel in de Algemene Kerkenraad is besproken op 15 februari 2016 en vervolgens ter kennisneming is aangeboden aan de wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Hervormde gemeente van bijzondere aard (Kapelgemeente) en ter inzage is gelegd op het Kerkelijk Bureau, zodat iedereen binnen de PG Drachten van deze beschrijving kennis heeft kunnen nemen en met opmerkingen en suggesties de werkgroep kon voeden

4.Dat deze beschrijving de basis vormt voor het vervolgonderzoek door de werkgroep “om de wenselijkheid en daarna de haalbaarheid aan te geven van de in de intentie uitgesproken voorkeur”, met dien verstande dat als meerdere modellen denkbaar zouden zijn, die meerdere modellen in het onderzoek zouden worden betrokken

5.Dat de werkgroep het tweede en tevens laatste deel van het onderzoek heeft neergelegd in het rapport “Voortvarend Verder” en dat deel op 9 februari 2017 officieel overhandigde aan de Algemene Kerkenraad

6.Dat op verzoek van de Algemene Kerkenraad de werkgroep dit rapport heeft gepresenteerd en nader heeft toegelicht in de bijeenkomst op 9 februari 2017 voor alle ambtsdragers van de PG Drachten, op 16 februari 2017 voor alle gemeenteleden van de PG Drachten en op 2 maart 2017 opnieuw voor alle gemeenteleden van de PG Drachten, nadat zij in de gelegenheid waren gesteld kennis te nemen van de inhoud van het rapport en op basis daarvan vragen aan de werkgroep konden voorleggen voor het verkrijgen van een beter inzicht in de achtergrond en beweegredenen van het in het rapport vervatte advies; de vragen en antwoorden heeft de werkgroep vastgelegd in het document “Vragen en Antwoorden Voortvarend Verder”

7.Dat de werkgroep in het rapport een viertal organisatiemodellen benoemt en uitwerkt, te weten:
a. Model 1: “Zelfstandiger” wijkgemeenten binnen de PG Drachten
b. Model 2: Zelfstandige gemeenten, die een samenwerkingsverband aan gaan
c. Model 3: Volledig zelfstandige gemeenten
d. Model 4: Eén PG Drachten, zonder wijkgemeenten met één kerkenraad

8.Dat de werkgroep deze modellen heeft getoetst op haalbaarheid aan de hand van vier onderdelen te weten:
a.  Invloed op de huidige situatie
b. Kerkordelijke ontwikkelingen
c. Uitvoering en
d. Financiën

9.Dat de werkgroep op basis van een door haar uitgevoerde analyse concludeert dat de modellen 1 en 2 in het geheel niet voldoen, model 3 enigszins voldoet en vervolgens het advies geeft:

a. Kies voor de PG Drachten voor dit (model 4) organisatiemodel: één gemeente met één kerkenraad
b. Maak gebruik van Ordinantie 4-10: een kerkenraad met werkgroepen
c. Maak haast met de invoering van het organisatiemodel, zodat de verwachte ingrijpende beslissingen niet (lang) vooruit geschoven worden. Eén van de ingrijpende beslissingen heeft betrekking op het aantal te gebruiken gebouwen

10.Dat de Algemene Kerkenraad in zijn vergadering van 23 januari 2017 een “Procedurevoorstel voor de behandeling van het rapport van de werkgroep Toekomst PG Drachten” heeft vastgesteld, dat voorstel op een onderdeel heeft aangepast in zijn vergadering van 9 februari 2017, nadat over dit voorstel de Regionaal Adviseur Classicale Vergaderingen Friesland en Groningen-Drenthe was geconsulteerd.

11.Dat dit “Procedurevoorstel” een drietal elementen bevat, te weten:
a. de informatieronde, zoals beschreven in punt 6 van dit (voorgenomen) besluit
b. de stappen van de besluitvormingsronde inclusief het tijdschema om te komen tot een correct en zorgvuldig tot stand gekomen voorgenomen besluit en daarna definitief besluit
c. de interne en externe communicatie over en naar aanleiding van het rapport van de werkgroep

12.Dat de Algemene Kerkenraad op 9 februari 2017 besloot het rapport/advies van de werkgroep vrij te geven voor beraadslaging en besluitvorming binnen de PG Drachten

13.Dat op basis van de eerste stap van de “besluitvormingsronde” de 4 wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Hervormde (Kapel)gemeente, als gemeente van bijzondere aard, zijn gevraagd om, gekend en gehoord de leden van hun wijk, hun oordeel te vormen over het rapport/advies van de werkgroep en hun bevindingen vóór 1 mei 2017 schriftelijk te rapporteren aan de Algemene Kerkenraad

14.Dat de Grote Kerkenraad van wijk Oost op 6 april 2017 in unanimiteit besloot te kiezen voor invoering van model 4, nadat de wijkgemeente op een op 30 maart 2017 gehouden Gemeenteavond, in unanimiteit voor model 4 koos; De Grote Kerkenraad gaf daarbij aanvullend het advies de werkgroep of een nieuwe te vormen werkgroep met kennis van zaken en ervaring met het begeleiden van dit soort processen te vragen, om geen tijd voor uitwerking verloren te laten gaan

15.Dat de kerkenraad van de Hervormde Gemeente van bijzondere aard, de Kapelgemeente, per brief van 12 april 2017, zijn voorkeur uitspreekt voor model 4, nadat hij daarover de gemeente heeft gekend en gehoord in het besef dat de Hervormde wijkgemeente van bijzondere aard niet past in deze structuur en dat voor die gemeente een andere weg moet worden gevonden

16.Dat de wijkkerkenraad van wijk Zuid op 11 april 2017 in unanimiteit besloot te kiezen voor invoering van model 4, nadat de wijkgemeente op een op 29 maart 2017 gehouden Gemeenteavond zich nagenoeg unaniem uitsprak voor model 4

17.Dat de wijkkerkenraad van wijk West  – in navolging van de uitkomst op de Gemeenteavond van 8 maart 2017 – zich kan vinden in model 4 als de meest aangewezen optie met daarbij de kanttekening dat een eventuele implementatiewerkgroep zeer zorgvuldig te werk zal moeten gaan en niet te grote stappen en maatregelen zal moeten doorvoeren; verder doet de kerkenraad een pleidooi om rekening te blijven houden met het aspect van verbondenheid en het onderlinge contact, het omzien naar elkaar, binnen één PG Drachten; daarnaast vraagt de wijkkerkenraad aandacht voor de in zijn ogen bijzondere positie van De Arke als het enige kerkgebouw in heel Drachten-West, het gekozen missionaire profiel van De Arke rondom jeugd en jongeren met een diaconale inslag, de inzet op het willen zijn van een Open Kerk en voor behoud van een aantal succesvolle activiteiten; op de op 20 april 2017 gehouden Gemeenteavond heeft de wijkkerkenraad de inhoud van zijn mening, vervat in een concept-reactie, gedeeld met de wijkgemeente West

18.Dat de wijkkerkenraad van wijk Noord – mede op basis van 2 gehouden gemeenteavonden en verrichte peilingen – zich uitspreekt voor model 2, dat wil zeggen kiest voor een zelfstandig opererende gemeente met een samenwerkingsverband met de overige wijk(en)/gemeente(s) van de PGD; de Grote Kerkenraad gaf aanvullend het advies meer duidelijkheid te creëren over de “gebouwensituatie, financiële wijzigingen en de invulling en implementatie van model 4, inclusief een tijdspad”; in de brief van 3 mei 2017, waarin dit standpunt is verwoord, geeft de wijkkerkenraad ook aan dat een aantal “motiverende redenen” de keuze voor model 2 hebben beïnvloed; deze motiverende redenen zijn:
a. behoud van predikant per wijk
b. angst voor massaliteit
c. onwetendheid gebouwensituering en aantal gebouwen
d. bestemming opbrengsten activiteiten
e. behoud van eigen identiteit
f. onduidelijkheid over toekomstbeeld bij model 4
g. de vraag of model 4 bestuurlijk in de hand is te houden

19.Dat de discussie binnen wijk Noord over de vraag of de hele gemeente, dan wel – zoals in het “Procedurevoorstel” is neergelegd en vastgesteld – alleen de wijkkerkenraden over een voorgenomen besluit zou/zouden moeten worden gehoord, heeft geleid tot het opnieuw consulteren van de Regionaal Adviseur Classicale Vergaderingen; dat die concludeert dat een aparte bijeenkomst voor de hele gemeente wel mag, maar kerkordelijk niet verplicht is; hij adviseert om de procedure op één onderdeel aan te passen, te weten dat de wijkkerkenraden, voordat zij worden gehoord over het voorgenomen besluit van de Algemene Kerkenraad, de leden van de gemeente de gelegenheid bieden hun oordeel kenbaar te maken; aanvullend wijst de Regionaal Adviseur op de noodzaak om instemming te verkrijgen van de predikanten en kerkelijk werkers bij wijziging van hun rechtspositie

OVERWEEGT:

1.Dat de huidige organisatiestructuur door haar complexiteit en onduidelijkheid (bijvoorbeeld wie is wanneer en waarover bevoegd) knelpunten kent, soms wrijving veroorzaakt tussen de verschillende geledingen, de samenwerking op bepaalde terreinen belemmert en een slagvaardig en doelmatig inspelen op kansen en bedreigingen in de weg staat

2.Dat de ervaring leert dat het steeds lastiger wordt voldoende ambtsdragers bereid te vinden om samen met anderen in het verband van een (wijk)kerkenraad leiding te geven aan het leven en werken van de (wijk)gemeenten en dat niet te verwachten is dat die ontwikkeling op korte termijn zal gaan veranderen

3.Dat deze problematiek niet alleen voor de PG Drachten geldt, maar gebaseerd is op een landelijke tendens, zowel binnen de PKN als in andere kerkgenootschappen

4.Dat het om deze redenen aanbeveling verdient te komen tot een eenvoudiger organisatiestructuur, met kortere lijnen voor een slagvaardig, helder en krachtig bestuur, dat zich in dienst stelt van de hele gemeente en voorwaardenscheppend de gemeente in staat stelt haar missionaire opdracht en haar pastorale en diaconale taken te vervullen

5.Dat de vermindering van organisatie- en regeldruk de mogelijkheid vergroot om de inzet van mensen in de kerk ten goede te laten komen aan wat de eigenlijke roeping van de kerk is

6.Dat dit alles ten diepste de notie was, die leidde tot de in 2014 uitgesproken intentie en die de basis vormde voor de opdracht voor nader onderzoek, een onderzoeksopdracht die destijds in unanimiteit in de Algemene Kerkenraad werd vastgesteld

7.Dat de werkgroep zich op een zorgvuldige en passende manier heeft gekweten van haar taak, de uitkomst van haar onderzoek degelijk onderbouwt en het uitgebrachte rapport/advies “Voortvarend Verder” voldoende informatie bevat om tot een verantwoorde keuze uit de gepresenteerde modellen te komen

8.Dat het advies van de werkgroep om te kiezen voor model 4 is tot stand gekomen na een zorgvuldige afweging met toepassing van verschillende criteria, mede op basis van verkenning van ontwikkelingen binnen de PKN landelijk

9.Dat de wijkkerkenraden van Oost, Zuid en West en de kerkenraad van de Hervormde gemeente van bijzondere aard (de Kapelgemeente), samen een (ruime) meerderheid vertegenwoordigend binnen de PG Drachten, gekend en gehoord de gemeente, in navolging van het advies van de werkgroep, duidelijk kiezen voor model 4: Eén PG Drachten zonder wijkgemeenten met één kerkenraad

10.Dat de wijkkerkenraad van wijk Noord, een (grote) minderheid vertegenwoordigend binnen de PG Drachten, gekend en gehoord de gemeente, kiest voor model 2, zijnde het model van een zelfstandige gemeente met een samenwerkingsverband met één of meer andere gemeenten

11.Dat deze uitkomst op zich een bevestiging is van signalen in de afgelopen jaren die duiden op de behoefte van wijk Noord aan een grotere autonomie

12.Dat deze keuze mede is ingegeven door zorg, die in de wijk leeft over de nadere uitwerking van de modelkeuze en de effecten daarvan voor wijk Noord

13.Dat andere wijken ook hun zorgen en aandachtspunten hebben kenbaar gemaakt, maar ondanks dat, zonder voorbehoud, volledig instemmen met model 4, in het kennelijke vertrouwen dat bij de nadere uitwerking van het model die zorgen bij de inrichting van de organisatie een wezenlijke plaats krijgen en waar mogelijk worden weggenomen

14.Dat de Algemene Kerkenraad een splitsing van de PG Drachten in één of meer zelfstandige gemeenten zou betreuren, omdat daardoor een einde komt aan de verbondenheid, die jarenlang de Protestantse Gemeente van Drachten heeft gekenmerkt

15.Dat anderzijds een keuze voor een zelfstandige gemeente legitiem is en daarom ten volle zal worden gerespecteerd; aan een daartoe strekkend verzoek zal op gepaste wijze en in alle redelijkheid medewerking worden verleend

16.Dat wijk Noord in haar reactie heeft gekozen voor model 2

17.Dat voor de Hervormde gemeente van bijzondere aard (de Kapelgemeente) geldt, dat wanneer zij nu of later een beroep doet op de PG Drachten om ook haar binnen de gelederen van een nieuwe gemeente op te nemen, deze wens zal worden beoordeeld op haalbaarheid en (juridische) uitvoerbaarheid; de PG Doetinchem – waar zich een soortgelijke situatie voordoet – kan daarbij mogelijk als voorbeeld dienen; op dit moment wordt er van uitgegaan dat de Kapelgemeente een oplossing zoekt buiten de PG Drachten

18.Dat de wijkkerkenraden overeenkomstig het "Procedurevoorstel" over dit "voorgenomen besluit" zullen worden gehoord, dat daarvoor per wijk datum, plaats en tijdstip zijn vastgelegd en dat - overeenkomstig ordinantie 2-16-6 - de leden van de gemeente de gelegenheid moeten hebben hun oordeel over het "voorgenomen besluit" kenbaar te maken aan de Algemene Kerkenraad; dat het meest praktisch is daarvoor de gelegenheid te bieden bij de geplande hoorzittingen van de wijkkerkenraden door de aanwezigheid van (een vertegenwoordiging van) de Algemene Kerkenraad; de leden zullen op deze mogelijkheid worden gewezen via Geandewei en verder op de in de wijkgemeente gebruikelijke wijze (nieuwsbrief, website, via de beamer tijdens de eredienst(en); daarnaast blijft voor leden de mogelijkheid om rechtstreeks hun oordeel schriftelijk aan de Algemene Kerkenraad kenbaar te maken; deze reactie(s) moeten vóór of uiterlijk op 15 juni 2017 zijn ingediend

19.Verder geldt dat voor de modelkeuze een tijdschema is vastgelegd dat voorziet in een strakke planning, mede in verband met de urgentie die geboden is om de PG Drachten in financieel opzicht gezond te houden; deze urgentie geldt nog onverkort en daarom blijft druk op het proces en snelheid in de besluitvorming geboden;

20.Dat het besluitvormingstraject niet ten koste mag gaan van de zorgvuldigheid; nu duidelijk is hoe de verschillende wijkgemeenten het rapport/advies van de werkgroep beoordelen en zij  – met uitzondering van wijk Noord – in (grote) meerderheid het advies van de werkgroep volgen, zou dat voor wijk Noord aanleiding kunnen zijn om met die kennis tot een ander oordeel te komen; daarom biedt de Algemene Kerkenraad wijk Noord de mogelijkheid haar keuze te heroverwegen

21.Keuzes over het in bezit houden, dan wel afstoten van vastgoed blijven tot het moment waarop duidelijk is óf wijk Noord gaat voor zelfstandigheid óf dat zij kiest voor één PG Drachten buiten beschouwing, tenzij de omstandigheden veranderen en dwingen tot het eerder maken van een keuzes

SPREEKT ALS INTENTIE UIT:

1.Dat gestreefd wordt naar een pluriforme gemeente, die – ondanks haar omvang – voor mensen overzichtelijk en herkenbaar blijft, waarin zij zich gekend en geborgen weten met aandacht voor elkaar; daarom geldt voor de nadere uitwerking “centraal wat moet en decentraal wat kan” als uitgangspunt

2.Dat in de uitwerking van het model de gemeente als broedplaats voor bezinning en bezieling, voor vorming en verdieping, nadrukkelijk de aandacht krijgt, zowel voor de gemeente als geheel als voor geografisch georiënteerde gebiedsdelen

3.Dat de gemeente een duidelijke plaats moet hebben bij de uitwerking van de modelkeuze, om te beginnen bij het opstellen van het Plan van Aanpak om de invoering van de modelkeuze te implementeren

VOORGENOMEN BESLUIT

1.Onder voorbehoud van medewerking en goedvinden van het Breed Moderamen van de classis Drachten de wijkgemeenten op te heffen en over te gaan tot de vorming van één PG Drachten zonder wijkgemeenten en zonder de Hervormde gemeente van bijzondere aard (de Kapelgemeente)

2.Dit besluit treedt in werking op 1 oktober 2017, tenzij de wijkkerkenraad van wijk Noord vóór of uiterlijk op deze datum schriftelijk aan de Algemene Kerkenraad mededeelt in beginsel te kiezen voor de vorming van een zelfstandige gemeente en afsplitsing van de PG Drachten; in dat geval treedt dit besluit in werking op 1 januari 2018, tenzij de wijkkerkenraad van wijk Noord vóór deze datum een verzoek om de vorming van een zelfstandige gemeente en afsplitsing van de PG Drachten heeft ingediend bij het Breed Moderamen van de Classis Drachten

3.Een commissie in te stellen, die de opdracht krijgt een Plan van Aanpak te maken om te komen tot implementatie van één PG Drachten; de werkzaamheden van de commissie starten niet eerder, dan nadat duidelijk is óf dat is voor een PG Drachten inclusief wijk Noord of exclusief deze wijk

Drachten, 22 mei 2017
De Algemene Kerkenraad van de Protestantse Gemeente te Drachten,

Hoe nu verder

De wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Kapelgemeente hebben nu de gelegenheid hun oordeel over dit Voorgenomen Besluit kenbaar te maken aan de Algemene Kerkenraad. Zij zullen daarover worden gehoord door (een delegatie van) de Algemene Kerkenraad volgens onderstaan schema. Ook de gemeenteleden mogen hun oordeel kenbaar maken. Het meest praktisch is als zij dat doen via hun wijkkerkenraad of de kerkenraad van de Kapelgemeente. De wijkkerkenraden en de kerkenraad van de Kapelgemeente bepalen zelf hoe zij dat regelen in hun (wijk)gemeente. Wel is de afspraak gemaakt dat alle schriftelijke reacties van gemeenteleden, die bij de (wijk)kerkenraad worden ingediend, ook 1-op-1 doorgaan naar de Algemene Kerkenraad. Kiest u er voor om uw oordeel rechtstreeks kenbaar te maken aan de AK, dan kan dat ook. Dat moet dan schriftelijk gebeuren vóór of uiterlijk op 15 juni 2017. U kunt uw reactie in dat geval richten aan de scriba van de AK, per adres Kerkelijk Bureau, De Drift 46, 9203 GH Drachten. De Algemene Kerkenraad hoopt op 3 juli 2017 een definitief besluit te nemen over de organisatie van de PG Drachten.

Schema van de hoorzittingen:
Wijk Noord13 juni 2017, om 19.30 uur in De Oase
Wijk Zuid13 juni 2017. om 21.00 uur in De Zuiderkerk
Kapelgemeente14 juni 2017, om 19.30 uur in De Kapelkerk
Wijk West14 juni 2017, om 21.00 uur in De Arke
Wijk Oost 15 juni 2017, om 19.30 uur in De Menorah